زیست مگ

پیت ماس چیست؟

پیت ماس چیست؟ و کاربردهای خاک پیت ماس در کشاورزی و باغبانی

103,135
زمان مطالعه: ۶ دقیقه

پیت ماس چیست؟

پیت ماس چیست؟ پیت ماس Peat moss به معنای خزه‌ی تورب است. خزه تورب سرده‌ای از خزه‌ها است که بین ۱۵۱ تا ۳۵۰ گونه دارد. پیت ماس از بقایای نوعی خزه اسفاگنوم Sphagnum به همراه لاشه دیگر گیاهان و جانوران ریز در باتلاقهای توربی (باتلاقهای حاوی ذغال سنگ نارس) که طی چند هزار سال تجزیه می‌شوند، تشکیل می‌شوند و تجزیه آن در شرایط عدم وجود هوا اتفاق می‌افتد که فرایند تجزیه را بسیار کُند می‌کند در واقع به همین علت است که چند هزار سال طول می‌کشد تا خزه تورب تشکیل شود.

در هر سال کمتر از یک میلی‌متر به عمق باتلاق تورب افزوده می‌شود. از آنجایی که این فرایند بسیار کند است، پیت ماس منبع تجدید ناپذیر محسوب می‌شود.

تاریخچه‌ی پیت ماس

پیت ماس برای اولین بار در اواسط ۱۹۰۰ مورد استفاده باغبانان قرار گرفت و از آن زمان به بعد تحول بزرگی در پرورش گل و گیاه و محصولات کشاورزی ایجاد کرده است. پیت ماس توانایی قابل توجهی در مدیریت موثر آب و نگه داشتن مواد مغذی دارد در حالی که در خاک معمولی مواد مغذی به راحتی از خاک شسته شده و از دسترس گیاه خارج می‌شود. پیت ماس علاوه بر این دو عملکرد مفید، به تقویت خاک نیز کمک کرده و بافت آن را بهبود می‌بخشد.

پراکندگی جغرافیایی پیت ماس

خزه تورب یه همان پیت ماس عمدتا در شمال نیم کره شمالی در سرزمین‌های بسیار مرطوب توندرا، جایی که گیاهان بزرگ‌تر به دلیل سرمای شدید و شرایط سخت محیط فرصت رشد پیدا نمی‌کنند، پدید می‌آید مانند سرزمینهای منتهی به اقیانوس منجمد شمالی، نروژ و استونی و… همچنین در نیم کره جنوبی در کشور نیوزلند و جزایر تاسمانی (استرالیا) و جنوب شیلی و آرژاتین که دارای تنوع گونه‌ای بسیار کمتری می‌باشد.

پیت ماس چیست؟

انواع پیت ماس

پیت ماس در رنگ‌های سیاه، قهوه‌ای (قهوه‌ای کمرنگ) و سفید (که در واقع رنگ آن قهوه‌ای روشن است) در بازار وجود دارد که تفاوت آنها در میزان مواد آلی و بافت پیت ماس می‌باشد. همچنین انواع پیت ماس بر اساس سایز بافت وجود دارد که کاربرد آنها برای مصارف مختلف متفاوت می‌باشد.

پیت ماس را بر اساس عمق و میزان کربن می‌توان تقسیم بندی کرد

  • پیت ماس کم عمق که ضخامتی کمتر از ۶۰ سانتی‌متر دارد.
  • پیت ماس عمیق که ضخامتی بین ۸۰-۱۰۰ سانتی‌متر دارد.
  • پیت ماس خیلی عمیق که ضخامتی بیشتر از ۱۰۰ سانتی‌متر دارد.
  • پیت ماس فقیر از کربن که کمتر از ۶% کربن دارد.
  • پیت ماس متوسط با میزان کربن بین ۶ تا ۸ درصد.
  • پیت ماس با کربن آلی که حاوی بیش از ۱۰ درصد کربن می‌باشد.

فواید پیت ماس

افزایش ماده آلی خاک: درصد ماده آلی در پیت ماس بالاست و باعث بهبود ساختمان خاک می‌گردد.

نگهداری رطوبت: پیت ماس قادر است تا ۲۰ برابر وزن خشک خودش آب نگه دارد، و به تدریج آن را در اختیار گیاه قرار دهد.

تهویه خاک‌های سنگین: استفاده از پیت ماس، در خاک‌های سنگین و رسی به نرم و سست شدن خاک و رشد بهتر ریشه کمک می‌کند.

بهبود تخلخل خاک: پیت ماس سبب بهبود تنفس و هوادهی خاک می‌گردد و ساختار خاک‌های رسی و فشرده را بهبود می‌بخشد. همچنین با توجه به سرعت تجزیه کند پیت ماس، ماندگاری آن نسبتا بالاست.

بهم پیوستن خاک‌های سبک و شنی

نگهداری کود و جلوگیری از آبشویی آن

حفاظت از خاک در برابر فرسایش

یک محیط کشت استریل است

اسیدی کردن PH خاک

کاربرد پیت ماس

پیت ماس یکی از مناسب‌ترین انواع خاک گلدانی برای کاشت بیشتر گل‌ها و گیاهان آپارتمانی، انواع کاکتوس‌ها و ساکولنت‌ها، بن‌سای، بنفشه آفریقایی، کاج مطبق و پرورش قارچ است. استفاده از خاک پیت ماس در ترکیب با دیگر انواع خاک باعث حفظ رطوبت، افزایش قدرت حاصلخیزی و زهکشی خاک می‌شود.

پیت ماس چیست؟

روش استفاده از پیت ماس

نحوه‌ی استفاده از پیت ماس در درختان: جهت کاشت درختان یک قسمت پیت ماس، با دو قسمت خاک را مخلوط کرده و پس از حفر چاله (دو برابر طول ریشه) و سست کردن خاک در ته چاله، درخت را در آن قرار داده و حفره را با مخلوط پیت ماس و خاک پر کرده و آبیاری می‌نمائید. جهت جابجایی درختان نیز یک قسمت پیت و دو قسمت خاک را در اطراف ریشه قرار دهید.

نحوه‌ی استفاده از پیت ماس در سبزیجات، صیفی‌جات و گلها: کافیست دو اینچ پیت ماس را روی بستر بریزید و آن را با شش اینچ عمق خاک مخلوط کنید و سپس دانه‌ها را بکارید. برای کاشت پیازچه بطور مساوی شن و خاک و پیت ماس را مخلوط نمایید.

نحوه‌ی استفاده از پیت ماس در چمن: برای کاشت چمن دو اینچ پیت را با شش اینچ خاک مخلوط کرده و دانه و کود را اضافه نمائید و بعد از آن سطح را با یک چهارم اینچ پیت ماس بپوشانید.

پیت ماس چیست؟

نحوه‌ی استفاده از پیت ماس در قارچ: در تولید قارچ از پیت ماس جهت پوشش سطح Compost استفاده می‌شود.

نحوه‌ی استفاده از پیت ماس در نشاء: در تولید نشاء گلخانه‌ای پیت ماس و کوکوپیت را به تناسب با هم مخلوط کرده، در سینی نشاء و … ریخته و بذر را در آن می‌کارند. در جنوب کشور به منظور تولید نشاء گلخانه‌ای گوجه فرنگی در فصل تابستان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پیت ماس چیست؟

پیت ماس یکی از مناسب‌ترین خاک‌ها برای کاشت بیشتر گل‌ها و گیاهان آپارتمانی، انواع کاکتوس‌ها و ساکولنت‌ها، بن‌سای، بنفشه آفریقایی، کاج مطبق و پرورش قارچ است.

پیت ماس چیست؟

نکات مهم در مورد استفاده از پیت ماس

عمر این خاک در گلدان حداکثر ۲ یا ۳ سال است و بعد از آن باید خاک داخل گلدان تعویض شود.

سعی شود بیش از حد برای کاکتوس‌ها از این محصول استفاده نشود چون پیت ماس آب را درون خود نگه می‌دارد و اگر بیش از حد از این خاک استفاده شود باعث پوسیدگی ریشه‌ها می‌شود.

بیماری‌ها و آفات پیت ماس

پیت ماس تقریبا برای تمام حشرات بستر تخم‌گذاری بسیار عالی است به همین علت نباید روطوبت خاک بالا باشد تا باعث رشد و تغذیه حشرات شود. هر سال یک بار قارچ‌کشی لازم است.

شپشک ریشه، درون پیت ماس عالی رشد می‌کند و باعث پوسیدگی ریشه گیاه می‌شود.

جلبک سبز رنگ خاک هم یک از دیگر مشکلات این خاک است که بیشتر در بستر کشت دیده می‌شود که علت آن رطوبت بالای بستر خاک است این جلبک‌ها باعث کمبود اکسیژن در خاک می‌شوند.

پیت ماس چیست؟

مضر برای محیط زیست

فعالان و دوستداران محیط زیست معتقدند برداشت از منابع پیت ماس در کشور‌ها باید تحت مقررات خاصی انجام شود و تنها ۰.۰۲ درصد از ذخایر پیت ماس برای برداشت در دسترس قرار گیرند.

گزارش‌ها نشان داده است فرایند برداشت طولانی از ذخایر پیت ماس، حجم زیادی کربن را وارد اتمسفر می‌کند و این باتلاق‌ها تا مدت‌های مدید پس از معدنکاری به آزاد کردن کربن ادامه می‌دهند. همچنین چند هزار سال طول می‌کشد تا خزه تورب تشکیل شود و در هر سال کمتر از یک میلی‌متر به عمق باتلاق تورب افزوده می‌شود. از آنجایی که این فرایند بسیار کند است، پیت ماس منبع تجدیدناپذیر محسوب می‌شود و لازم است برداشت آن با مقرارت خاصی انجام شود.


منبع : مستر کاکتوسپیت ماس چیست؟ | Peat moss

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.